“Mijn billen jeuken!” Als uw kind ’s nachts wakker wordt en dit blijft zeggen, is het verstandig ook aan aarsmaden te denken. Misschien hebt u net een bericht van de kinderopvang of school gekregen dat er aarsmaden in de groep voorkomen en vraagt u zich af wat u als eerste moet doen.
Aarsmaden zijn geen reden voor schaamte of om een schuldige te zoeken. Ze komen vaak voor bij jonge kinderen en schoolkinderen en kunnen zich ook verspreiden naar andere huisgenoten. Een rustige aanpak, een passende behandeling en enkele dagelijkse gewoonten die u consequent volhoudt, helpen het meest.
Waar komen aarsmaden vandaan?
Aarsmaden, of Enterobius vermicularis, zijn kleine witte wormpjes die in de darmen van de mens leven. Volwassen vrouwtjes zijn ongeveer een centimeter lang en leggen ’s nachts eitjes op de huid rond de anus. Dat veroorzaakt de kenmerkende jeuk.
Door te krabben kan uw kind eitjes op de vingers en onder de nagels krijgen. Vandaar komen ze terecht op speelgoed, deurklinken, kleding, beddengoed of eten. Een besmetting ontstaat wanneer de eitjes in de mond terechtkomen en worden ingeslikt. Zo kan een kind zichzelf opnieuw besmetten of de besmetting overdragen op anderen.
Op de kinderopvang en op school, waar kinderen materialen delen en hygiënische gewoonten nog aanleren, kan die overdracht gemakkelijk plaatsvinden. De eitjes kunnen in de omgeving tot ongeveer drie weken besmettelijk blijven. Daarom is naast behandeling ook aandacht voor hygiëne belangrijk.
Hoe herkent u aarsmaden bij uw kind?
Het meest kenmerkende verschijnsel is jeuk rond de anus, vooral ’s avonds en ’s nachts. Uw kind kan onrustig slapen, wakker worden en de volgende dag prikkelbaar zijn. Soms ziet u rond de anus of op het ondergoed kleine witte wormpjes die op dunne draadjes lijken. Sommige besmette mensen hebben echter geen duidelijke klachten.
Bel bij een vermoeden de kinderarts. Om de besmetting vast te stellen kan deze een afdruk van de huidplooien rond de anus met plakband laten maken. Het materiaal wordt ’s ochtends afgenomen, vóór het wassen en toiletbezoek, volgens de instructies van de praktijk of het laboratorium. Vaak moet dit drie ochtenden achter elkaar worden herhaald. Een gewoon ontlastingsonderzoek is niet het meest geschikte onderzoek om aarsmaden aan te tonen.
Praktische tip: schrijf vóór het bellen op wanneer de jeuk optreedt, hoelang deze duurt en of iemand anders thuis soortgelijke klachten heeft.
Hoe worden aarsmaden behandeld?
In Slovenië schrijft een arts een geschikt geneesmiddel tegen aarsmaden op recept voor. Bij de keuze houdt de arts rekening met de leeftijd en gezondheidstoestand van het kind en eventuele andere geneesmiddelen.
De behandeling wordt doorgaans na 14 dagen herhaald, volgens de instructies van de arts. De geneesmiddelen doden de wormpjes, maar niet hun eitjes. Daarom is herhaling een belangrijk onderdeel van de behandeling.
Omdat aarsmaden gemakkelijk tussen huisgenoten worden overgedragen, worden doorgaans ook de andere leden van het huishouden tegelijkertijd behandeld, zelfs als ze geen symptomen hebben. De arts bepaalt voor ieder afzonderlijk de passende behandeling, vooral bij jonge kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.
Praktische tip: zet de datum voor de herhaalde dosis meteen in uw agenda. Stop de behandeling niet alleen omdat de jeuk is afgenomen. Overleg opnieuw met de kinderarts als de klachten ondanks de behandeling terugkomen.
Herbesmetting voorkomen: dagelijkse gewoonten maken het verschil
Bij aarsmaden gaat het niet alleen om het geneesmiddel dat uw kind krijgt, maar ook om wat het gezin in de daaropvolgende weken doet.
Handen en nagels. Was de handen grondig met water en zeep na toiletbezoek, na het verschonen van luiers en vóór het klaarmaken van eten en het eten zelf. Houd de nagels kort en schoon. Moedig uw kind op een rustige manier aan om niet op de nagels te bijten, niet op de vingers te zuigen en niet rond de anus te krabben.
Ochtendroutine. Een douche in de ochtend helpt om de eitjes die ’s nachts zijn gelegd te verwijderen. Trek elke dag schoon ondergoed en een schone pyjama aan. Laat kinderen tijdens de behandeling afzonderlijk douchen of zich wassen, in plaats van samen in hetzelfde badwater te zitten.
Wasgoed en huis. Verschoon handdoeken en beddengoed vaak en was ze op 60 °C als het materiaal dat toelaat. Schud het wasgoed niet uit voordat u het wast. Maak het sanitair, deurklinken, kranen en speelgoed dat uw kind vaak aanraakt regelmatig schoon; gewone schoonmaakmiddelen zijn voldoende. Laat ieder gezinslid een eigen handdoek gebruiken.
Alle huisgenoten moeten de extra hygiënemaatregelen nog twee weken na de laatste dosis van het geneesmiddel blijven toepassen.
Voor een gemakkelijkere ochtend: leg ’s avonds al schoon ondergoed en een schone handdoek klaar. Zo wordt de ochtendroutine iets minder belastend.
Mag een kind met aarsmaden naar de kinderopvang of school?
Breng bij een bevestigde besmetting de kinderopvang of school op de hoogte. Het doel is niet om de aandacht op uw kind te vestigen, maar om ouders tijdig te waarschuwen en de hygiënemaatregelen consequenter toe te passen.
Het Sloveense nationale instituut voor volksgezondheid (NIJZ) adviseert dat een kind na de eerste behandelronde terugkeert naar de groep. Stem het precieze moment van terugkeer af met de kinderarts en de opvang of school. Blijf de hygiënemaatregelen ook toepassen wanneer uw kind alweer bij leeftijdsgenoten is.
Hoe zit het met papaja-enzymen en knoflookolie
Papaja-enzymen en knoflookolie zijn voedingssupplementen. Ze vervangen de voorgeschreven behandeling en hygiënemaatregelen niet.
NOW papaja-enzym (180 kauwtabletten) bevat papaïne uit papaja, bromelaïne uit ananas en andere enzymen. Papaïne behoort tot de enzymen die eiwitten afbreken. Het product heeft een pepermuntsmaak en de vorm van een kauwtablet en is volgens de instructies van de fabrikant bedoeld voor volwassenen en kinderen ouder dan 4 jaar.
NOW knoflookolie (100 softgels) bevat geconcentreerde olie uit knoflookbollen. Het is een voedingssupplement dat volgens de instructies van de fabrikant uitsluitend voor volwassenen is bedoeld. Volwassenen die geneesmiddelen gebruiken, met name geneesmiddelen die de bloedstolling verminderen, moeten vóór gebruik hun arts raadplegen.